Itsasoaren berezko jarduera tradizionalen maritimotasun eta, oro har, eraldaketa direla eta, ondare material eta ez-materialak forma eta antzezpen berriak hartu ditu, eta espazio nabarmena hartzen du jaien eremuan. Itsas jaiak ondare horren zatitzat hartzen dira, eta Bilboko itsasadarraren, Abraren eta Bizkaiko mendebaldeko kostaldearen inguruan ospatzen dira, Pobeñatik Urdaibaiko itsasadarreraino. Jaiek oroimena gogorarazten duten adierazpideak eta balioa emateko moduak erakusten dizkigute, garai berrietara egokitutako itsas nortasunen iraupenerako borondatea erakusteko moduak nabarmenduz.
Oro har, eta adierazpen-aniztasun aberatsaren bidez, maritimitatearen baldintza berriekin bat egiten dute, eta kirol-jarduerak, turismo-jarduerak eta jarduera zuzenean ekonomikoak sortzen dituzte. Izaera performatiboa eta eraldaketa kontuan hartuta, jaiak ondare materiagabearen edo ukiezinaren adierazpen garbiak dira, materialetik banaezinak edo ukiezinak, eta itsasoaren ohitura eta tradizioen kontserbazio hutsetik haratago joan behar dugu.
Kostaldean zehar, itsasertzeko plataforman edo zuzenean itsasadarreko uretan edo itsasoan ospatzen diren itsas jaietan gelditu eta parte hartzen dugu. Arrantzale zein marinel munduan aldaketa sakonak gertatzen ari diren gune batekoak dira. Ikuspegi sozioantropologikotik aztertutako ospakizunak, bakoitza bere berezitasunean: inauteriak, herriko jaiak, prozesioak, itsas birak, erromeriak, mugen erritualak, tematikoak eta komentistikoak. Eta jaietako alderdi desberdinak ere kontuan hartu behar dira: erlijiosoa, identitarioa, ludikoa, lagunkoia, ekonomikoa, ideologikoa eta politikoa, eta espazio publikoak eta lekuak bereganatzea.